छत्रपती शाहूजी महाराज हे मराठ्यांच्या भोसले घराण्याचे राजे आणि कोल्हापूरच्या भारतीय संस्थानांचे महाराज होते. त्यांना लोकशाहीवादी आणि समाजसुधारक मानले जात होते.

त्यांचा जन्म 26 जून 1874 रोजी झाला. त्यांचे बालपणीचे नाव यशवंत राव होते. त्यांच्या वडिलांचे नाव श्रीमंत जयसिंगराव आबासाहेब घाटगे होते.

छत्रपती शाहू ही अशी व्यक्ती होती की, ज्यांनी राजा असूनही दीन-दलित आणि शोषित वर्गाचे दुःख समजून त्यांच्याशी सदैव जवळीक ठेवली. दीनदलित वर्गातील मुलांना मोफत शिक्षण देण्याची प्रक्रिया शाहूजी महाराजांनी सुरू केली.

छत्रपती शाहू यांच्या राजवटीत 'बालविवाह' बंदी होती. त्यांनी पुनर्विवाहाला कायदेशीर मान्यता दिली. समाजातील कोणत्याही घटकाबद्दल त्यांच्या मनात द्वेष नव्हता. शाहूजी महाराजांना दलित वर्गाबद्दल खूप जिव्हाळा होता.