स्वामी विवेकानंद यांचे शैक्षणिक विचार

स्वामी विवेकानंद यांचे शैक्षणिक विचार

स्वामी विवेकानंद हे एक महान भारतीय तत्त्वज्ञ, योगी आणि  होते. त्याच्या शैक्षणिक कल्पना ज्ञान, उच्चता, स्वयं-शिक्षण, मानवी परिपूर्णतेची प्रतिष्ठा आणि सभ्यतेसह देणगी यावर भर देतात. स्वामी विवेकानंदांनी प्रभावीपणे व्यक्त केलेल्या काही मुख्य शैक्षणिक कल्पना येथे आहेत:

शिक्षण हे सार्वत्रिकतेने संपन्न असले पाहिजे : स्वामी विवेकानंदांच्या शिक्षणाच्या व्याख्येत सर्व व्यक्ती आणि समाजाच्या विकासाकडे फारसे दुर्लक्ष करता कामा नये. मानवी समाजाचा सर्वांगीण विकास व्हावा यासाठी सर्वच क्षेत्रात शिक्षण उपलब्ध झाले पाहिजे, असे ते म्हणाले.

चारित्र्यबांधणी : स्वामी विवेकानंदांनी शिक्षणाच्या माध्यमातून चारित्र्य निर्मितीला महत्त्व दिले. ते म्हणाले की, स्वतःचा सर्वांगीण विकास करणे आणि एखाद्याला स्वयंप्रेरित आणि सक्रिय नागरिक बनवणे हे शिक्षणाचे उद्दिष्ट असले पाहिजे.

हे वाचा – स्वामी विवेकानंद पुण्यतिथी निमित्त प्रेरणादायी विचार

ad

ज्ञानाचे महत्त्व : स्वामी विवेकानंदांनी ज्ञानाला मानवतेच्या प्रगतीचा आधार मानले. त्यांनी ज्ञानाचे महत्त्व मान्य करून शिक्षणाद्वारे ज्ञान संपादन करण्यास प्रोत्साहन दिले.

अध्यापनातील नावीन्य: स्वामी विवेकानंदांनी शिक्षण व्यवस्थेला नवोपक्रमाशी निगडीत असण्याची गरज व्यक्त केली. विद्यार्थ्यांना अधिक समजून घेण्यासाठी आणि शिकण्यास मदत करण्यासाठी शिक्षकांनी नावीन्यपूर्णतेवर आधारित नवीन आणि मनोरंजक दृष्टीकोनांचा वापर केला पाहिजे असे ते म्हणाले.

हे वाचा – Assam Rifles मध्ये भरती,10वी उत्तीर्णांसाठी सुवर्णसंधी

स्वयं-शिक्षण: स्वामी विवेकानंदांनी स्वयं-शिक्षणाचे महत्त्व सांगितले. ते म्हणाले की, स्वावलंबी शिक्षण हेच खरे शिक्षण असून त्यातून विद्यार्थ्यांना स्वतंत्रपणे, सक्रियपणे आणि स्वतंत्रपणे जगण्याची क्षमता मिळते.

हे विचार स्वामी विवेकानंदांच्या शिकवण्याच्या विचारांचा थोडक्यात सारांश आहे. त्यांनी शिक्षणाकडे एक महत्त्वाचे माध्यम म्हणून पाहिले आणि मानवतेच्या धोरणात्मक, नैतिक आणि आध्यात्मिक विकासासाठी शिक्षणाच्या महत्त्वपूर्ण भूमिकेवर जोर दिला.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *