भारताचा प्रजासत्ताक दिन (Republic Day) हा प्रत्येक नागरिकासाठी अभिमानाचा आणि उत्सवाचा दिवस आहे. २६ जानेवारी १९५० रोजी आपल्या देशाचे संविधान लागू झाले आणि भारत एक प्रजासत्ताक राष्ट्र बनले. दरवर्षी आपण हा दिवस मोठ्या उत्साहात साजरा करतो, पण अनेकदा मनात गोंधळ होतो की नेमका कितवा प्रजासत्ताक दिन आहे. आजच्या या लेखात आपण जाणून घेणार आहोत की २६ जानेवारी २०२६ रोजी भारत कितवा प्रजासत्ताक दिन साजरा करणार आहे.
प्रजासत्ताक दिन २०२६: कितवे वर्ष आहे? (77th Republic Day)
२६ जानेवारी २०२६ रोजी भारत आपला ७७ वा (77th) प्रजासत्ताक दिन साजरा करणार आहे. याची गणना करणे सोपे आहे; २६ जानेवारी १९५० हा पहिला प्रजासत्ताक दिन होता. त्यानुसार २०२५ मध्ये ७६ वा आणि २०२६ मध्ये ७७ व्या वर्षात भारत पदार्पण करत आहे. हा दिवस भारताच्या लोकशाही मूल्यांचे आणि संविधानाचे प्रतीक आहे.
प्रजासत्ताक दिनाचा इतिहास आणि महत्त्व (History of Indian Republic Day)
१५ ऑगस्ट १९४७ रोजी भारत स्वतंत्र झाला असला तरी, भारताकडे स्वतःचे संविधान नव्हते. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या अध्यक्षतेखालील मसुदा समितीने भारताचे संविधान तयार केले. २६ नोव्हेंबर १९४९ रोजी हे संविधान स्वीकारले गेले आणि २६ जानेवारी १९५० पासून त्याची अधिकृत अंमलबजावणी सुरू झाली. याच कारणास्तव २६ जानेवारी हा दिवस प्रजासत्ताक दिन म्हणून निवडला गेला.
प्रजासत्ताक दिन सोहळ्याचे स्वरूप (Republic Day Celebration 2026)
प्रजासत्ताक दिनाचा मुख्य सोहळा देशाची राजधानी दिल्ली येथे 'कर्तव्य पथा'वर पार पडतो. भारताचे राष्ट्रपती ध्वजारोहण करतात. या प्रसंगी भारतीय लष्कर, नौदल आणि वायूदलाचे संचलन, विविध राज्यांचे चित्ररथ आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम हे आकर्षणाचे केंद्र असतात. २०२६ च्या ७७ व्या प्रजासत्ताक दिनानिमित्तही विशेष परेड आणि पाहुण्यांचे आयोजन केले जाईल.
प्रजासत्ताक दिन आपल्याला आपल्या हक्कांची आणि कर्तव्यांची जाणीव करून देतो. २६ जानेवारी २०२६ रोजी आपण ७७ वा प्रजासत्ताक दिन साजरा करताना भारताला एक प्रगत राष्ट्र बनवण्याचा संकल्प करूया. iTECH Marathi तर्फे सर्व वाचकांना प्रजासत्ताक दिनाच्या आगाऊ शुभेच्छा!