Vijaya Ekadashi 2026: विजया एकादशी व्रत कथा, शुभ मुहूर्त आणि महत्व | Vijaya Ekadashi Vrat Katha & Significance
हिंदू धर्मात फाल्गुन महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील एकादशीला 'विजया एकादशी' (Vijaya Ekadashi) म्हणून ओळखले जाते. नावाप्रमाणेच ही एकादशी जीवनातील सर्व कठीण प्रसंगांवर आणि शत्रूंवर विजय (Victory) मिळवून देणारी मानली जाते. भगवान विष्णूची कृपा प्राप्त करण्यासाठी आणि अडथळे दूर करण्यासाठी भाविक मोठ्या श्रद्धेने हे व्रत करतात. आज आपण या लेखात Vijaya Ekadashi Vrat Katha आणि त्यामागचे धार्मिक महत्व सविस्तर जाणून घेणार आहोत.
Vijaya Ekadashi Vrat Katha: पौराणिक कथा
पौराणिक कथेनुसार, त्रेतायुगात जेव्हा प्रभू श्रीराम (Lord Rama) माता सीतेच्या शोधात लंकेकडे निघाले होते, तेव्हा समोर अथांग समुद्र होता. समुद्र ओलांडण्यासाठी कोणताही मार्ग मिळत नव्हता. त्यावेळी लक्ष्मणजींच्या सल्ल्यानुसार प्रभू रामांनी वकदालभ्य ऋषींची भेट घेतली. ऋषींनी त्यांना सैन्यदलासह 'Vijaya Ekadashi Vrat' करण्याचे सुचवले. फाल्गुन वद्य एकादशीला श्रीरामांनी विधीवत पूजा आणि उपवास केला. या व्रताच्या प्रभावाने त्यांना समुद्राने मार्ग दिला आणि रावणावर विजय मिळवणे सुलभ झाले. तेव्हापासून विजया मिळवण्यासाठी हे व्रत करण्याची परंपरा सुरू झाली.
Importance and Significance (महत्व)
विजया एकादशीचे महत्व (Significance of Vijaya Ekadashi) पद्मपुराणात आणि स्कंदपुराणात सविस्तर सांगितले आहे. असे मानले जाते की, जे भाविक श्रद्धेने हे व्रत करतात, त्यांना जीवनातील संघर्षात यश मिळते. हे व्रत वाजपेयी यज्ञाच्या फळासारखे पुण्य देणारे मानले जाते. कठीण काळातून मार्ग काढण्यासाठी आणि Negative Energy दूर करण्यासाठी भगवान विष्णूचा आशीर्वाद (Blessings of Lord Vishnu) या दिवशी प्राप्त होतो.
Puja Vidhi and Rituals: पूजा विधी
विजया एकादशीच्या दिवशी सकाळी लवकर उठून स्नान करावे. घराच्या मंदिरात भगवान विष्णूच्या मूर्तीची (Lord Vishnu Idol) स्थापना करावी. चौरंगावर कलश स्थापित करून त्यावर विष्णूची मूर्ती ठेवावी. पिवळी फुले, तुळस (Tulsi), आणि फळे अर्पण करून श्रीहरीची पूजा करावी. संपूर्ण दिवस उपवास (Fasting) करून 'Vijaya Ekadashi Mantra' चा जप करावा. दुसऱ्या दिवशी द्वादशीला ब्राह्मणांना भोजन देऊन उपवास सोडावा.
विजया एकादशी ही केवळ एक धार्मिक विधी नसून ती आत्मविश्वासाने संकटावर विजय मिळवण्याची प्रेरणा देते. Lord Vishnu च्या भक्तीमुळे आणि योग्य विधी केल्यामुळे मनुष्याला सर्व कार्यात सिद्धी प्राप्त होते. तुमच्या जीवनात यश आणि शांती मिळवण्यासाठी हे व्रत नक्कीच फलदायी ठरेल.