
मुंबई / पुणे : नैसर्गिक आपत्ती आणि प्रतिकूल हवामानापासून पिकांना संरक्षण देण्यासाठी राज्य शासनाने रब्बी हंगाम २०२६-२७ साठी सुधारित प्रधानमंत्री पीक विमा योजना लागू केली आहे.
नेमके कारण काय?
मागील हंगामात राज्यातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये अतिवृष्टी, पूर आणि परतीच्या पावसामुळे शेतीपिकांचे अतोनात नुकसान झाले होते. शेतकऱ्यांनी वेळेत विमा हप्ता भरून नुकसानीचे पूर्वसूचना अर्ज (क्लेम) दाखल केले होते. मात्र, महिने उलटूनही विमा कंपन्यांकडून नुकसानभरपाईची रक्कम अदा करण्यात आलेली नाही.
धाराशिवसह मराठवाडा आणि विदर्भातील अनेक जिल्ह्यांत कोट्यवधी रुपयांची भरपाई अद्याप प्रलंबित असल्याने शेतकऱ्यांना न्यायालयीन लढाईचा मार्ग अवलंबावा लागत आहे.
काही ठिकाणी प्रीमियमच्या रकमेपेक्षाही कमी (अवघे २०० ते ७०० रुपये) परतावा जमा झाल्याने शेतकऱ्यांमध्ये तीव्र नाराजी आहे.
यंदाच्या सुधारित योजनेतून काही महत्त्वाचे 'प्रॉक्सी ट्रिगर्स' हटवण्यात आल्याने तसेच केवळ पीक कापणी प्रयोगावर आधारित भरपाई मिळणार असल्याने शेतकऱ्यांचा योजनेवरील विश्वास कमी झाला आहे.
शेतकऱ्यांची भूमिका काय? "गेल्या वर्षीचे हक्काचे पैसे अद्याप हातात पडलेले नाहीत, तर मग यंदा पुन्हा पदरचे पैसे खर्च करून विमा कंपन्यांचे खिसे का भरायचे?" असा संतप्त सवाल शेतकरी विचारत आहेत. परिणामी, राज्यात रब्बी हंगामासाठी पीक विमा नोंदणी सुरू होऊनही सीएससी (CSC) केंद्रे आणि बँकांमध्ये शेतकऱ्यांची गर्दी ओसरल्याचे दिसून येत आहे. Crop insurance maharashtra
रब्बी हंगामासाठी नोंदणीच्या अंतिम तारखाकृषी विभागाने शेतकऱ्यांना मुदतीत विमा भरण्याचे आवाहन केले असून, विविध पिकांसाठी खालीलप्रमाणे अंतिम मुदत निश्चित करण्यात आली आहे:
| पिकाचे नाव | विमा भरण्याची अंतिम मुदत |
| रब्बी ज्वारी | ३० नोव्हेंबर २०२६ |
| गहू, हरभरा, रब्बी मका व कांदा | १५ डिसेंबर २०२६ |
| उन्हाळी भात व भुईमूग | ३१ मार्च २०२७ |
नव्या योजनेतील महत्त्वाचे नियमयंदाच्या पीक विमा योजनेत सहभागी होण्यासाठी शेतकऱ्यांकडे फार्मर आयडी (शेतकरी ओळखपत्र क्रमांक) असणे बंधनकारक करण्यात आले आहे.
मागील थकित रक्कम तात्काळ शेतकऱ्यांच्या खात्यावर जमा करून विमा कंपन्यांवर कठोर कारवाई करावी, तरच शेतकरी पुन्हा या योजनेकडे वळतील, अशी मागणी शेतकरी संघटनांकडून जोर धरू लागली आहे.
अधिक कृषी अपडेट्स आणि शासकीय योजनांच्या ताज्या माहितीसाठी iTechMarathi.com ला भेट देत राहा.